Wonen in Fokus

Deze pagina bevat een verwijzing naar enkele foto's. Klik hier om direct naar deze foto's te gaan.

Het verbaast mensen soms wanneer ik ze vertel dat ik niet in een instelling woon, maar zelfstandig in een mooi ruim appartement in het centrum van Enschede. Zelfstandig betekent in dit geval niet zonder hulp, want daar kan ik vanzelfsprekend niet zonder. Deze combinatie van zelfstandigheid waarbij hulp altijd in de buurt is, wordt mogelijk gemaakt door Fokus.

Fokus is een landelijke organisatie die ADL-assistentie verleent in zgn. Fokusprojecten. Ik woon in zo'n Fokusproject, waarvan er circa 100 in Nederland zijn. Een Fokusproject bestaat uit 12-20 deels aangepaste woningen (in "mijn" project 15). De woningen van een Fokusproject bevinden zich meestal verspreid over een straat of een woonwijk. Ik woon bijvoorbeeld in een straat die bestaat uit twee flats. De 15 Fokuswoningen bevinden zich her en der in deze flats: in beide flats en op alle verdiepingen. Deze verdeling zorgt ervoor dat je als gehandicapte naast mensen zonder handicap woont. Het gevoel dat je als gehandicapten met elkaar ergens wordt "weggestopt", wordt daarmee voorkomen.

In elk project is een unit aanwezig waar 24 uur per dag ADL-assistenten aanwezig zijn. In mijn project bevindt deze unit zich op de begane grond van een van de twee flats. Via een intercomsysteem (dat in elke Fokuswoning aanwezig is) kan ik contact opnemen met deze unit. Vervolgens kan ik dan om hulp vragen. De ADL-assistent komt vervolgens naar mijn woning toe en belt aan (komt dus niet zelfstandig binnen). Eenmaal binnen geef ik aan welke hulp ik nodig heb. De ADL-assistent helpt mij vervolgens hierbij. Daarna vertrekt de ADL-assistent weer.

Deze manier van zorg zorgt ervoor dat ik maximaal zelfstandig blijf. Ik zie mijn hulpverleners alleen op de momenten wanneer ik er om vraag. Ik heb geen vaste afspraken met hen. Ik heb ook geen vaste tijden waar ik me aan moet houden. Bijvoorbeeld: 's ochtends heb ik hulp nodig met opstaan, douchen en/of aankleden. Wanneer ik om 7:00 uur wakker wordt en ik heb zin om op te staan, dan plaats ik op dat moment een oproep. Wanneer ik slecht geslapen heb en nog een uurtje (of twee) wil blijven liggen, dan kan dat ook. Dan roep ik pas om 8:00 uur of 9:00 uur op. Wil ik de hele dag in bed blijven liggen? Prima. In principe nemen de ADL-assistenten nooit contact met mij op, tenzij daar met elkaar een zogenaamde veiligheidsafspraak over gemaakt is. Ik heb bijvoorbeeld 's ochtends om 10:00 uur een veiligheidsafspraak. Dat betekent dat wanneer ik om 10:00 uur nog niks van me heb laten horen, er contact met mij gezocht wordt. Eerst via de intercom, daarna telefonisch en uiteindelijk zullen de ADL-assistenten met een loper mijn woning binnenkomen.

De vrijheid die ik heb wat oproepen betreft geldt de hele dag, ook 's avonds en zelfs 's nachts. Wanneer ik 's avonds om 22:00 uur gebeld wordt door een vriend om nog wat te gaan drinken in de stad, dan hoef ik geen nee te zeggen omdat ik binnen afzienbare tijd naar bed moet. Ik kan gerust ja zeggen en 's nachts om 4:00 uur thuiskomen. Ook dan is er een ADL-assistent aanwezig die me kan helpen met naar bed gaan. Super toch?

Naast de verzorging kan ik de ADL-assistenten ook vragen om hand en spandiensten. Een kopje thee maken, een DVD in de DVD-speler doen, het kan allemaal. Waar kan ik niet om vragen? Eten bereiden bijvoorbeeld. Daar moet iedere cliënt zelf voor zorgen. Een maaltijd verwarmen daarentegen is geen probleem en hulp bij het opeten (ik kan bijvoorbeeld geen bestek vasthouden) is vanzelfsprekend ook mogelijk. Huishoudelijk werk is ook geen taak van Fokus. Daar bestaan andere mogelijkheden voor: ik ontvang een PGB (Persoons Gebonden Budget) waarmee ik zelf iemand kan uitkiezen ("inhuren") die mij daarbij kan helpen.

Een nadeel van het Fokus systeem is dat er wachttijden kunnen ontstaan. Omdat elke cliënt vrij is wat betreft oproepen betreft, kan het zijn dat er toevallig net een aantal cliënten vrijwel tegelijkertijd oproepen. Wanneer je dan net de laatste bent in zo'n rijtje, kan het zijn dat je even moet wachten tot je aan de beurt bent. Wachttijden van 20-30 min komen af en toe voor en wanneer je echt pech hebt, kan het wel eens een uur duren. Maar dat is echt een uitzondering en wanneer ik bekijk welke mogelijkheden ik juist heb dankzij het Fokus systeem, dan neem ik de (mogelijke) wachttijden graag op de koop toe.

Ik ben erg blij met mijn Fokus woning. Dankzij deze manier van wonen behoud ik ondanks mijn zware lichamelijke handicap toch nog zoveel mogelijk zelfstandigheid. De mogelijkheden die ik heb op bijvoorbeeld werk- en sociaal gebied zou ik met de meeste andere woonvormen niet hebben. Ondanks het feit dat Fokus in heel Nederland aanwezig is in circa 100 projecten, is de naam Fokus niet erg bekend. Deels is dit te verklaren door de manier van werken: Fokusprojecten worden geïntegreerd in bestaande straten en woonwijken. Op de woningen zelf is ook (bewust) geen naambordje of iets dergelijks aanwezig. De naam Fokus is daardoor letterlijk bijna onzichtbaar. Met alle bezuinigingen van de huidige tijd, waarvan een groot deel door de zorgsector gedragen moet worden, is ook de financiering van Fokus een gespreksonderwerp in Den Haag. Voor mij (en voor alle andere Fokus cliënten) is het van essentieel belang (ik zou bijna durven zeggen van levensbelang) dat Fokus in de huidige vorm zal blijven bestaan. Met de huidige vorm bedoel ik: behoud van de mogelijkheid van vrij oproepen en behoud van 24 uurs hulp. Deze begrippen zijn afgelopen jaar al eens onderwerp van gesprek geweest in de Tweede Kamer en de komende tijd zal er nog verder gesproken worden over Fokus. Mijn verhaal hierboven maakt hopelijk duidelijk waarom Fokus voor mij en voor mijn "lotgenoten" zo ontzettend belangrijk is!

Voor nog meer informatie over Fokus: klik hier.
Nieuws over de ontwikkelingen wat betreft de besluitvorming in Den Haag: klik hier.